Arap Camii

Bilindiği üzere Hz. Muhammed (S.A.V)’in “İstanbul mutlaka fethedilecektir. Onu fetheden komutan ne güzel komutan, onu fetheden ordu ne güzel ordudur,” hadisi şerifinin güzelliğine erişmek için binlerce Müslüman ve birçok sahabe 600’lü yılların sonu ile 700’lü yılların başında İstanbul’u fethetme umuduyla yollara düştü.
arap_cami_1
İslam orduları karadan ve denizden zorlu bir yolculuk sonrası üç kez İstanbul’u kuşattı. Ebu Eyyûb el-Ensari’nin katıldığı kuşatmadan 50 yıl sonra üçüncü kuşatmayı 717’de İslam ordusunun ünlü komutanı Mesleme bin Abdülmelik yaptı, Galata bölgesine ele geçirdi. Bir yıl süren kuşatma sonrasında kale içini fethedemese de yedi yıl boyunca askerleriyle birlikte burada kaldı. Müslümanların ibadetlerini yerine getirmesi için Bizans Kralı Leon ile anlaşma yaparak şimdiler de Karaköy Perşembe Pazarı’nda hırdavatçıların arasında gizlenmiş Arap Camii’ni yaptırdı.
arap_cami_2
İstanbul’un ilk camisi olan Arap Camii’nden İstanbul semalarına ilk ezan sesi de bu camiden yükseldi. Tam yedi yıl boyunca… Emevi Halifesi Ömer bin Abdülaziz Şam’daki isyanlar nedeniyle Mesleme bin Abdülmelik’i geri çağırınca, İstanbul kuşatması kaldırıldı. 800 yılına kadar cami olarak kalan bu tarihi yapıyı, Galata bölgesine yerleşen Cenevizliler kiliseye çevirdiler. Caminin çan kulesi o dönemde ilave edildi. Latinlerin ve Cenevizlilerin San Paola Kilisesi, olarak isimlendirdikleri bu Hristiyan mabedi Batı Romaya bağlı Katolik kilisesi idi.
arap_cami_3
Ancak 1453 İstanbul’un Fethinden Sonra kilise tekrar Camiye çevrilerek öndeki mihrap ve minber ilave edilmiş ve Osmanlı kayıtlarında yine ARAP MESCİDİ ismini almıştır. Camideki en büyük değişiklik 1731’de bütün azapkapı semtini kasıp kavuran yangından sonra padişah 2.Mustafa’nın Eşi ve 1. Mahmud’un annesi Saliha Sultan’ın yaptırdığı büyük tamirat ve Tadilat sırasında olmuştur. Ahşap mimarinin hakim olduğu genişletilmiş bina ve çatı sayesin de hünkar mahfilide ilave edilerek mescid; SALATİN CAMİİ haline getirilmiştir. Saliha Sultanın yaptırdığı tamir sırasında arap mimarisine uygun üst pencereler ilave edilmiş; Camii‘nin avlusu çevrilerek sokağa açılan cümle kapısı ve şadırvanları yapılmıştır.
arap_cami_4
Ayrıca 1868 tarihindeki camii tamiratında Adile Sultan‘da orta şadırvanı restore ederek bu günkü halini aldırmış ve sarnıcı ilave etmiştir. Arap Camii 19. Yüzyılda Muhtelif tarihlerde Yine yangınlar geçirmiş ama aslı bozulmadan aynı tamiratlar yapılmıştır. Camii’nin mihrabı kıbleye yönelik öndeki kalın kilise duvarına yarleştirilmiştir. Mihrabın solundaki küçük mihrablı oda MESLEME hazretlerinin çilehanesidir. Avludaki kabir sadık rüyalarla tespit edilmiş Hz Mesleme (R.A.) nın türbesi veya makamıdır.
arap_cami_6
Çünkü aynı zatın Şam’da bir türbesi bulunmaktadır. Camiyi üç kat halinde 70 pencere aydınlatır. Ahşap ve süslemeli tavan dört duvarına ve 22 ağaç sütun üzerine oturtulmuştur. 8 mermer sütuna oturan barok üsulünde bir mahfili vardır. Kürsü ise Azapkapıdaki Sokulu Mehmet paşa camiinden getirilmiştir. Mihrabı ve Minberi mermerden yapılmıştır. Cami’nin duvarları kesme taş ve tuğla karışımıdır. Ahşap çatısı kremit örtülüdür. Camii dikdörtgen şeklindedir. Batı kısmında küçük bir mescid kadar son cemaat mahfili 1913 yılında ilave edilmiştir.
arap_cami_7
Çan kuleliğinden minareye çevrilen ve 102 merdivenle çıkılan dikdörtgen şeklindeki minarenin altından cami avlusuna girilen tonoz halinde bir geçit vardır. Camiinin iç tarafında kıbleye göre sağ duvarına raptedilmiş mermer kitabeye tarihçe olarak yer verilmektedir.Divan-ı Hümayun katiplerinden Hacı Emin efendi taradından 1807 de mermer taşa kazınıp duvara yerleştirilen bu manzum kitabe 36 beytten ibarettir ve caminin tarihçesini anlatmaktadır.
arap_cami_8
Ki doksan altı sene geçmiş idi hicretten…
Çün oldu Velid bin Abdülmelik Halife-i din…
Murad edüp feth-i Konstantiniyye’ye sefer,
Ki kıldı Mesleme-i namdar-ı serasker
……………………….
“Bu beyti mal-ı ganimetle eyleyüp mamur,
Ki namı oldu Arap Camii ile meşhur.”
Bu camide bulunan Sakal-ı Şerifler Ramazan ayında sadece Kadir Gecesinde ziyarete açılıyor.
arap_cami_9
arap_cami_10
arap_cami_11
arap_cami_12
arap_cami_13

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*